Ağır vasıta endüstrisinin devleri Scania, Volvo ve MAN, sürüş güvenliğini ve konforunu sağlamak için karmaşık pnömatik (havalı) sistemlere güvenir. Ancak bu sistemlerin "yönlendirici beyinleri" olan pnömatik valfler, ağır çalışma şartları, kirli hava ve aşırı ısı nedeniyle zamanla pes edebilir.
Bir valf arızası sadece hava kaçağı demek değildir; aracın yolda kalması, frenlerin kilitlenmesi veya süspansiyonun çökmesi anlamına gelir. İşte Avrupa menşeli çekicilerde en sık karşılaştığımız 3 pnömatik valf arızası ve çözüm yolları:
Dört yollu valf, kompresörden gelen havayı aracın farklı fren ve yardımcı devrelerine (ön fren, arka fren, el freni, debriyaj/şanzıman) güvenli bir şekilde dağıtır. Devrelerin birinde kaçak olursa, diğer devrelerin havasının boşalmasını engeller.
Sık Görülen Belirtiler: Aracın el frenini bırakmaması (imdatların çözülmemesi), belirli bir devrenin (örneğin sadece ön frenlerin) hava tankının dolmaması veya gösterge panelinde kırmızı hava basıncı uyarısı.
Arızanın Ana Nedeni: Genellikle kompresörden gelen yağ karbonlaşması (kurum) veya hava kurutucudan kaçan nemin kışın donması nedeniyle valf içindeki diyaframların yırtılması veya yay mekanizmalarının sıkışmasıdır.
Çözüm: Valf tamir takımı (Repair Kit) ile onarım yapılabilir ancak gövdede aşınma varsa valfin komple, OEM standartlarını karşılayan güvenilir bir parçayla değiştirilmesi en kesin çözümdür.
Sistem istenen basınca (genellikle 10-12 bar) ulaştığında, tahliye valfi açılarak kompresörün ürettiği fazla havayı atmosfere "tıslayarak" atar ve kompresörü dinlendirir.
Sık Görülen Belirtiler: Tahliye valfinin hiç kapanmaması ve sürekli hava kaçırması. Kompresörün tankı dolduramaması veya doldurmak için hiç durmadan (dinlenmeden) çalışmak zorunda kalması.
Arızanın Ana Nedeni: Tahliye valfinin yuvasına (sit yüzeyine) yerleşen küçük bir karbon parçacığı, çapak veya kurumuş yağ tortusu valfin tam kapanmasını engeller. Ayrıca valf altındaki O-ringlerin sıcaktan sertleşmesi de kaçaklara yol açar.
Çözüm: Hava kurutucu gövdesinin temizlenmesi ve tahliye valfinin değiştirilmesi gerekir. Bu arızayı önlemek için Klötze Technic onaylı, yüksek kaliteli nem ve yağ ayırıcı filtreler kullanmak şarttır.
Özellikle yeni nesil Volvo FH, Scania R/S serisi ve MAN TGX araçlarda konfor ve yükleme kolaylığı için kullanılan ECAS sisteminin valf blokları hassas bileşenlerdir. Körüklere giden havayı elektronik sinyallerle yönetirler.
Sık Görülen Belirtiler: Aracın park halindeyken bir tarafa veya tamamen aşağı çökmesi. Rampa veya yükleme sırasında şasinin çok yavaş kalkması veya istenen seviyede sabit duramaması.
Arızanın Ana Nedeni: Sisteme giren aşırı nemin valf bloğu içindeki bobinlere (solenoid) zarar vermesi veya ince hava kanallarının kirlilikten tıkanmasıdır.
Çözüm: ECAS valf blokları oldukça hassastır. Arızalı bobinin tespiti yapılmalı, eğer gövde içi sızıntı varsa blok bütün olarak değiştirilmelidir. Tesisat borularının valfe girdiği rekor kısımlarındaki kaçaklar da mutlaka kontrol edilmelidir.
Uzman Tavsiyesi: Pnömatik sistem arızaları birbirini tetikler. Kompresörünüz yağ basıyorsa, valflerinizi değiştirmek sadece geçici bir çözümdür. Sistem revizyonlarında her zaman kök nedene (genellikle kompresör veya hava kurutucu) odaklanın ve uzun ömürlü kullanım için Klötze Technic kalitesindeki tır yedek parçalarını tercih edin.
